Çocuk psikiyatristine ilk gidişte en önemli hazırlık, çocuğa yaşına uygun ve doğru bir açıklama yapmaktır. Görüşmenin konuşma ve oyunla geçeceğini, bir ceza olmadığını söylemek yeterlidir. Ebeveynin daha önceki raporları, okul karnesini ve öğretmen gözlemlerini yanında getirmesi, yakınmaların ne zaman başladığını not alması ilk görüşmeyi çok daha verimli hale getirir.
Çocuk Psikiyatristine İlk Gidiş: Ebeveynler İçin Hazırlık Rehberi
1 Ekim 2026Yazar: Uzm. Dr. Hasan Hatip
Çocuğunuz için bir çocuk ve ergen psikiyatristinden randevu almak, çoğu aile için kolay verilen bir karar değildir. Karar verildikten sonra da yeni sorular başlar: Çocuğa ne söyleyeceğiz? Yanımızda ne götürmeliyiz? Görüşmede neler konuşulacak? Bu yazı, çocuk psikiyatristine ilk gidiş öncesinde hem çocuğu hem de ebeveyni hazırlamak için adım adım bir rehberdir.
Muayenehanede ilk görüşmenin nasıl işlediğini merak ediyorsanız İlk Görüşmede Ne Oluyor? sayfasına da göz atabilirsiniz.
Önce kendinizi hazırlayın
Çocuklar, ebeveynlerinin kaygısını çok iyi okur. Randevuya siz gergin ve suçluluk duygusuyla giderseniz, çocuğunuz da bu gerginliği hisseder. Bir çocuk ve ergen psikiyatristine başvurmak bir başarısızlık değil, çocuğunuzun ihtiyacını ciddiye aldığınızın göstergesidir.
Mümkünse bu kararı eşinizle birlikte verin ve randevuya birlikte gidin. Ayrı yaşayan ebeveynlerde velayet durumuna göre diğer ebeveynin bilgisi ve onayı gerekebilir. Bunu randevu alırken belirtmeniz süreci kolaylaştırır.
Görüşmeden önce not almanız gerekenler
İlk görüşmede sizden çocuğunuzun gelişimi ve yaşadığı zorluklarla ilgili ayrıntılı bilgi istenecektir. Heyecanla bazı şeyleri unutmamak için önceden kısa notlar almanız çok işe yarar:
- Yakınma ne zaman başladı? Başlangıcıyla aynı döneme denk gelen bir olay oldu mu? Taşınma, kardeş doğumu, okul değişikliği ya da bir kayıp gibi.
- Hangi durumlarda artıyor, hangilerinde azalıyor? Evde mi, okulda mı, belirli kişilerle mi?
- Şimdiye kadar neler denediniz ve bunların etkisi ne oldu?
- Gelişim öyküsü: Ne zaman yürüdü, ne zaman konuştu, tuvalet eğitimi nasıl geçti?
- Uyku, iştah ve ekran kullanımı son dönemde nasıl?
- Ailede benzer sorunlar yaşayan biri var mı?
Yanınızda getirmeniz gerekenler
- Daha önce yapılmış psikolojik değerlendirme, test veya rapor örnekleri
- Son okul karnesi
- Öğretmeninin ya da okul rehberlik servisinin yazılı gözlem notu
- Kullandığı ilaçların listesi ve geçirdiği önemli hastalıklar
- Aile hekimi veya çocuk doktorundan varsa yönlendirme notu ve tetkikler
Aile hekiminin hangi durumlarda yönlendirme yaptığını merak ediyorsanız Aile Hekimi Çocuğu Ne Zaman Psikiyatriste Yönlendirir? yazısını okuyabilirsiniz.
Çocuğa ne söylemeli? Yaşa göre öneriler
Çocuğu hazırlıksız getirmek, görüşmenin ilk dakikalarını savunmaya ve kaygıya harcamasına yol açabilir. Açıklama kısa, doğru ve yaşına uygun olmalıdır.
3–6 yaş
Bu yaşta uzun açıklamalara gerek yoktur. “Çocuklarla konuşan ve oyun oynayan bir doktora gideceğiz. Seninle tanışmak, neleri sevdiğini öğrenmek istiyor” gibi basit bir cümle yeterlidir. Görüşmenin konuşma ve oyunla geçtiğini, muayenede iğne yapılmadığını söylemek çocuğu rahatlatır.
7–12 yaş
Bu yaştaki çocuklar neden gittiklerini merak eder. Açıklamayı çocuğun kendi deneyimiyle ilişkilendirebilirsiniz: “Son zamanlarda sabahları okula gitmek sana çok zor geliyor. Bu konuda çocuklara yardım eden bir doktorla konuşacağız.” Önemli olan, görüşmenin bir ceza ya da “yaramazlığın sonucu” olarak sunulmamasıdır.
12–18 yaş
Ergenlerle dürüst ve saygılı bir konuşma şarttır. Görüşmenin nedenini açıkça paylaşın, gencin fikrini sorun ve mümkünse randevu kararına onu da ortak edin. Görüşmenin bir bölümünün kendisiyle yalnız yapılacağını bilmesi güven duymasını sağlar. Konuştuklarının, güvenliğini ilgilendiren durumlar dışında gizli tutulacağını bilmesi de öyle.
Söylenmemesi gerekenler
- “Başka bir yere gidiyoruz” gibi gerçeği saklayan açıklamalar. Çocuk kandırıldığını fark ettiğinde hekime güven duymakta zorlanır.
- Tehdit olarak kullanmak: “Uslu durmazsan seni doktora götürürüm.” Bu cümle görüşmeyi bir cezaya dönüştürür.
- Damgalayıcı ifadeler: “Deli doktoru” gibi sözler, çocuğun kendini kusurlu hissetmesine yol açar.
- Çocuğun yanında sorunlarını uzun uzun sıralamak. Hekime iletmek istediğiniz hassas konuları çocuk yokken konuşmak için ayrıca belirtebilirsiniz.
Görüşme günü
- Çocuğun dinlenmiş ve tok olduğu bir saati tercih edin.
- Randevuya zamanında gelin. Acele ve telaş çocuğun kaygısını artırır.
- Mümkünse kardeşleri getirmeyin. Ebeveynin dikkatinin bölünmemesi görüşmeyi verimli kılar.
- Küçük çocuklar sevdiği bir oyuncağı yanına alabilir.
Görüşmede sorabileceğiniz sorular
- Gözlemleriniz neler, bir tanı düşünüyor musunuz?
- Ek bir değerlendirme ya da test gerekiyor mu?
- Evde neler yapabiliriz, nelerden kaçınmalıyız?
- Okulla hangi bilgiler, nasıl paylaşılmalı?
- Görüşmeler ne sıklıkla yapılacak?
- İlaç tedavisi düşünülüyorsa beklenen etkiler ve olası yan etkiler neler?
Görüşmeden sonra
Eve dönünce çocuğunuza görüşmenin nasıl geçtiğini sorun, ama bunu bir sorgulamaya dönüştürmeyin. Anlatmak istemezse zorlamayın. Görüşmeye katıldığı için onu takdir edin, ancak bunu bir ödül-karşılık ilişkisine çevirmemeye özen gösterin. İlk görüşme bir sürecin başlangıcıdır. Değerlendirme çoğu zaman birkaç görüşme ve gerekirse okuldan bilgi alınmasıyla tamamlanır.
Okula başlarken yaşanan zorluklar için hazırladığımız Okula Başlarken Ayrılma Kaygısı yazısı da ilginizi çekebilir.
Kadıköy’de randevu ve iletişim
Uzm. Dr. Hasan Hatip, Kadıköy Bağdat Caddesi’ndeki muayenehanesinde çocuk ve ergenlere yönelik değerlendirme ve tedavi süreçlerini yürütmektedir. Görüşmeler randevu ile yapılmaktadır.
Adres: Bağdat Caddesi No:122/10, Fenerbahçe, Kadıköy / İstanbul
Telefon: 0501 644 11 71
WhatsApp: WhatsApp ile yazın
Yol tarifi: Google Haritalar’da aç
Sık sorulan diğer sorular için Sıkça Sorulan Sorular sayfasına, tüm iletişim seçenekleri için İletişim sayfasına bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Çocuk psikiyatristine ilk görüşme ne kadar sürer?
İlk görüşme sonraki görüşmelerden daha uzundur, çünkü ailenin aktaracağı gelişim öyküsü, okul geçmişi ve güncel yakınmalar için zaman gerekir. Görüşmenin bir bölümü aileyle, bir bölümü çocukla yapılır. Kesin süre ve sonraki randevuların sıklığı görüşme sonunda birlikte planlanır.
İlk görüşmede tanı konur mu?
Her zaman değil. İlk görüşme çoğunlukla bir tanışma ve bilgi toplama görüşmesidir. Bazı durumlarda ilk görüşmede bir değerlendirme çerçevesi paylaşılabilir. Bazılarında ise ek görüşme, test ya da okuldan bilgi alınması gerekir. Tanı, tüm bu bilgiler bir araya geldikten sonra konur.
Çocuğa psikiyatriste gittiğimizi söylemeli miyim?
Evet. Gerçeği saklamak, çocuk fark ettiğinde hekime güven duymasını zorlaştırır. Yaşına uygun, kısa ve doğru bir açıklama yeterlidir. Örneğin: "Çocuklarla konuşan, zorlandıkları konularda yardımcı olan bir doktora gideceğiz."
Görüşmeye iki ebeveynin birlikte gelmesi gerekir mi?
Mümkünse evet. İki ebeveynin gözlemleri, çocuğun farklı ortamlardaki davranışlarını anlamayı kolaylaştırır. Ayrı yaşayan ebeveynlerde velayet durumuna göre diğer ebeveynin bilgisi ve onayı gerekebilir. Bunu randevu alırken belirtmeniz önerilir.
Psikiyatri muayenesinde iğne ya da kan tahlili yapılır mı?
Çocuk ve ergen psikiyatrisi muayenesi konuşma, gözlem ve oyunla yapılır. Muayenede iğne yapılmaz. Bazı durumlarda, örneğin ilaç tedavisi planlanırken, hekim ayrıca kan tahlili isteyebilir. Bu da önceden aileyle konuşulur.
Ergen çocuğum görüşmede konuştuklarını bana anlatmak istemiyor, normal mi?
Evet, normaldir. Ergenlerle yapılan görüşmelerde gizlilik, güven ilişkisinin temelidir. Gencin güvenliğini ilgilendiren durumlar dışında nelerin aileyle paylaşılacağı, görüşmenin başında gençle birlikte konuşulur. Hekim, ailenin bilmesi gerekenleri uygun şekilde aktarır.
Online görüşme yapılıyor mu?
Uzm. Dr. Hasan Hatip'in muayenehanesinde görüşmeler yüz yüze yürütülmektedir. Çocuk ve ergen psikiyatrisinde gözlem ve oyun değerlendirmenin önemli bir parçasıdır. Bu yüzden özellikle ilk görüşmenin yüz yüze yapılması tercih edilir.
Kaynaklar
- American Academy of Child and Adolescent Psychiatry (AACAP). Facts for Families: Comprehensive Psychiatric Evaluation (No. 52).
- American Academy of Child and Adolescent Psychiatry (AACAP). Facts for Families: The Child and Adolescent Psychiatrist (No. 00).